Warm door de winter zonder de thermostaat hoger te zetten

Een graad lager op de thermostaat scheelt volgens veelgebruikte richtlijnen zo’n zes procent aan gasverbruik. Toch zetten veel mensen bij de eerste koude dagen automatisch de verwarming hoger. Met een paar slimme keuzes in kleding en gewoontes blijft het ook bij een lagere temperatuur prettig in huis.

Waarom je sneller afkoelt dan de thermometer aangeeft

Het lichaam verliest warmte via de huid, de adem en het contact met koude oppervlakken. Bij kou stuurt het bloed vooral naar de romp om de vitale organen warm te houden, waardoor handen en voeten als eerste afkoelen. Koude voeten geven je daardoor al snel het gevoel dat het hele huis te koud is. Een tegelvloer of laminaat versterkt dat effect, omdat die materialen warmte veel sneller afvoeren dan tapijt. Daarbij verschilt het per persoon: mensen met een lage bloeddruk of een trage doorbloeding merken het eerder.

Ook tocht speelt mee. Een kamer van 18 graden zonder tocht voelt vaak aangenamer dan een kamer van 19 graden met een kier onder de deur. Wie dat weet, kijkt eerst naar isolatie en kleding voordat de thermostaat omhoog gaat.

Laagjes dragen werkt beter dan één dikke trui

Tussen meerdere dunne lagen blijft lucht hangen, en die lucht werkt als isolatie. Een goede basislaag sluit aan op de huid en voert vocht af, zodat je niet klam wordt van lichte inspanning zoals koken of de trap oplopen. Dunne thermokleding van Morethansocks past bijvoorbeeld onder een gewone broek of trui, waardoor je geen dik gebreid vest nodig hebt om warm te blijven waardoor je geen dik gebreid vest nodig hebt om warm te blijven. Wol en merino doen dat werk het beste: ze isoleren ook als ze licht vochtig zijn, terwijl katoen juist koud aanvoelt zodra het vocht opneemt. Een vest of trui erover sluit het geheel af, en bij een koude kamer houdt een extra laag rond de nieren meer warmte vast dan een dikkere trui op de schouders.

Begin bij je voeten

Omdat de voeten als eerste afkoelen, levert warme voetbedekking het snelst resultaat op. Sokken alleen zijn vaak niet genoeg op een harde vloer: de zool blijft contact maken met het koude oppervlak en voert zo warmte af. Een paar comfortabele damespantoffels met een gesloten zool legt een isolerende laag tussen voet en vloer, waardoor je het verschil binnen een paar minuten merkt. Let op een zool die stevig genoeg is om de kou tegen te houden, maar niet zo dik dat je op de trap wegglijdt. Een gevoerde pantoffel met een achterkant die de hiel omsluit werkt beter dan een open model, simpelweg omdat er minder warme lucht ontsnapt.

Wie het liever bij sokken houdt, kan twee paar over elkaar dragen: een dunne wollen sok tegen de huid en een dikkere eroverheen. Belangrijk is dat de buitenste sok niet knelt, want een strakke sok knijpt de doorbloeding af en maakt je voeten juist kouder.

Gewoontes die warmte vasthouden

Kleding is maar de helft van het verhaal. Een paar aanpassingen in huis helpen net zo goed:

• Sluit gordijnen zodra het donker wordt, maar laat ze niet over de radiator hangen.
• Houd deuren van kamers die je niet gebruikt dicht, zodat je alleen verwarmt waar je zit.
• Leg een tochtrol bij de voordeur en controleer kieren bij ramen en brievenbus.
• Beweeg elk uur even: een rondje door het huis of de trap op en af brengt de doorbloeding in handen en voeten snel weer op gang.
• Drink iets warms. Het effect is deels psychologisch, maar een warme mok in je handen verhoogt wel degelijk het comfortgevoel.

Een lagere thermostaat hoeft niet ongemakkelijk te zijn

Comfort hangt minder af van het getal op de thermostaat dan van tocht, vloertemperatuur en wat je aanhebt. Wie de voeten warm houdt, in laagjes werkt en de ergste kieren dichtmaakt, zit bij 18 graden vaak prettiger dan iemand bij 20 graden op blote voeten op een tegelvloer. Het scheelt bovendien elke graad zo’n zes procent op de stookkosten, en dat loopt over een heel seizoen aardig op.